Pokoje Gościnne Cybulskiego, Cracow
Wyczółkowski odnaleziony - nowa wystawa czasowa na Wawelu
Check-in
Check-out

Wyczółkowski odnaleziony - nowa wystawa czasowa na Wawelu

17 May 2022

W grudniu 2021 roku powrócił na Wawel utracony w czasie II wojny światowej pastel o podwójnym tytule Góralka / Wiejska dziewczyna w żółtej chuście Leona Wyczółkowskiego (1852–1936).

Poszukiwane dzieło pojawiło się w grudniu 2020 roku na krajowym rynku dzieł sztuki. Zostało rozpoznane, a następnie odzyskane przez pracowników Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To ważne wydarzenie stało się inspiracją dla wystawy skomponowanej wokół trzech zagadnień: strat wojennych i procesu ich poszukiwania, postaci Leona Pinińskiego – jego kolekcji i działalności na rzecz Wawelu oraz samego wzgórza wawelskiego i jego architektury jako motywu stale obecnego w twórczości Wyczółkowskiego. Związany przez wiele lat z Krakowem znakomity malarz, rysownik i grafik często ukazywał zabytkową architekturę miasta.

Szczególne miejsce na wystawie zajmuje odzyskany pastel, powstały w 1900 roku i niedługo potem zakupiony przez Leona Pinińskiego. Liryczny wizerunek młodej zamyślonej dziewczyny w stroju ludowym jest nie tylko dowodem zainteresowania artysty wsią i jej mieszkańcami, ale też jego talentu jako portrecisty.
Uwagę przyciąga swobodna poza modelki i żółta wzorzysta chusta zawiązana z tyłu głowy, stanowiąca główny akcent kolorystyczny obrazu.

Pastel pochodzi z kolekcji Leona Pinińskiego (1857–1938) – związanego ze Lwowem prawnika, polityka, profesora, a potem rektora tamtejszego uniwersytetu, znawcy i kolekcjonera sztuki.

W okresie gdy Piniński pełnił urząd namiestnika Galicji (1898–1903), Wyczółkowski namalował jego portret (1899) prezentowany na wystawie. Wawel był bliski Pinińskiemu, który najpierw zaangażował się w odzyskanie zamku z rąk wojska austriackiego, a później w jego urządzanie.

Będąc członkiem Komitetów wawelskich, wypowiadał się, często krytycznie, o pracach restauracyjnych prowadzonych przez Adolfa Szyszko-Bohusza. Zabierał głos m.in. w sprawie cyklu Głowy wawelskie Xawerego Dunikowskiego i plafonów wawelskich. W roku 1931, chcąc podarować Państwowym Zbiorom Sztuki na Wawelu część kolekcji, powołał Fundację Wawelską im. Leona hr. Pinińskiego, zatwierdzoną przez wojewodę lwowskiego w roku 1935. Był właścicielem pastelu Krajobraz tatrzański, jednego z wielu dzieł stworzonych przez Wyczółkowskiego podczas pobytów w Zakopanem – do grupy tej należą także prace symboliczne, inspirowane motywami i legendami tatrzańskimi.
 
O związkach Pinińskiego z dawną siedzibą królów przypominają prezentowane na wystawie widoki Wawelu. Wyczółkowski chętnie podejmował tematykę wawelską, ukazując wzgórze z różnych punktów, dziedziniec arkadowy, a także – wyjątkowo – wnętrza zamkowe. Oglądając piękne, nasycone światłem widoki krużganków arkadowych (1916–1918), trzeba pamiętać, że celem autora nie było osiągnięcie fotograficznej dokładności, lecz stworzenie kompozycji o dużych walorach artystycznych. By uzyskać harmonię barwną, doda fryz podstropowy, w rzeczywistości niezachowany w całości. Wyczółkowski czasem opracowywał wybrany motyw w różnych technikach – przykładem wykusz w skrzydle zachodnim oraz efektowny, otwierający się spod Wyczółkowski odnaleziony łuku bramy zw. Berrecciego widok na dziedziniec arkadowy. Obie prace mają wersje litograficzne.

Z kolei w Widoku z okna zamku na dziedziniec arkadowy (1918) artysta zastosował podobny zabieg jak w autolitografii Kaplica Zygmuntowska z teki Wawel I.II (1911/1912) – ukazał skrzydła zamku widziane poprzez ciemną kratownicę okna, która wyznacza pion i poziom kompozycji.
Uwagę zwraca Wawel od północy, ujęty z dachu domu na rogu ulic Grodzkiej i Senackiej.

Wystawę zamykają dwie prace związane tematycznie z katedrą, nieustannie przewijającą się w twórczości Wyczółkowskiego. Pierwsza to pastel Racjonał i tzw. skrzyneczka królowej Jadwigi, będący autorską repliką dzieła z cyklu Skarbiec wawelski z roku 1907, przechowywanego w Muzeum Narodowym w Warszawie. Druga to akwarela ukazująca nagrobek królowej Anny Jagiellonki w kaplicy Zygmuntowskiej.
 

Lokalizacja wystawy

Program towarzyszący wystawie

Zapraszamy do skorzystania z programu edukacyjnego towarzyszącego wystawie. Zróżnicowane tematycznie wydarzenia przybliżą dzieła prezentowane na wystawie i staną się podstawą do pogłębiania wiedzy na temat życia i twórczości artysty. Na pasmo dla młodzieży i dorosłych składają się spotkania podejmujące między innymi temat kolekcjonowania i ochrony zabytków, a także procesu odzyskiwania strat wojennych. Wybrane wydarzenia wzbogacone będą o audiodeskrypcję, tłumaczenie na polski język migowy oraz język ukraiński. W ciepłej, miłej a przede wszystkim twórczej atmosferze odbywać się będą spotkania edukacyjne dla rodzin z dziećmi. Przyczynią się one do integracji lokalnej społeczności z przebywającymi w Krakowie gośćmi z Ukrainy.

Kalendarium
19 maja 2022, godz. 18.00–19.00, Wykład Powrót straty wojennej, czyli o związkach Pinińskiego i Wyczółkowskiego z Wawelem
27 maja 2022, godz. 12.00–13.00, Oprowadzanie kuratorskie
9 czerwca 2022, godz. 12.00–13.00, Oprowadzanie dla rodzin z dziećmi
10 czerwca 2022, godz. 15.30–16.30, Oprowadzanie w polskim języku migowym
11 czerwca 2022, godz. 14.00–16.00, Szkicowanie na dziedzińcu arkadowym
23 czerwca 2022, godz. 12.00–13.30, Warsztaty rodzinne
24 czerwca 2022, godz. 12.00–13.00, Oprowadzanie tematyczne Ukraińskie inspiracje Leona Wyczółkowskiego
7 lipca 2022, godz. 12.00–13.00, Oprowadzanie dla rodzin z dziećmi
14 lipca 2022, godz. 15.30–16.30, Oprowadzanie z audiodeskrypcją
28 lipca 2022, godz. 12.00–13.30, Warsztaty rodzinne
29 lipca 2022, godz. 15.30–16.30, Oprowadzanie tematyczne Kraków i wzgórze wawelskie w twórczości Leona Wyczółkowskiego

 

Więcej informacji o programie wystawy: https://wawel.krakow.pl/cykl/wyczolkowski-odnaleziony

źródło: https://wawel.krakow.pl/wystawa-czasowa/wyczolkowski-odnaleziony

 

 

See on map
Newsletter
Subscribe to our newsletter and stay up to date with our promotions and special offers.
This website uses COOKIES.

By browsing it you accept our cookies policy, according to your browser settings. Read more about Privacy Policy.

OK, close